Irak: situatie nog steeds niet veilig

Irak kent een roerige geschiedenis. Een brute dictatuur, een achtjarige oorlog met buurland Iran en een oorlog met Koeweit. In 2003 valt een internationale troepenmacht Irak binnen in de War on Terror. President Saddam Hoessein wordt afgezet. Eind 2011 verlaat het Amerikaanse leger Irak. In grote delen van het land is de situatie nog steeds erg onveilig. Met name etnische en religieuze minderheden, homoseksuelen en vrouwen hebben te vrezen voor vervolging. In 2013 zoeken 1.094 Irakezen bescherming in Nederland. Wereldwijd zijn er ruim 400.000 Irakezen op de vlucht.

  • Basisinformatie
    Vlag Vlag Irak
    Inwoners 29 miljoen
    Hoofdstad Bagdad
    Officiële taal Arabisch en Koerdisch
    Religie Islam 97%, waarvan 60-65% Shi’itisch en 32-37% Soennitisch
    Grootste bevolkingsgroepen Arabieren (75-80%), Koerden (15-20%), Turkmenen (5%)

     

  • Geschiedenis

    Onderdrukking door Saddam

    Irak maakte zich in 1958 met een militaire staatsgreep los van het Verenigd Koninkrijk. Eind jaren zeventig komt Saddam Hoessein met zijn Ba’ath-partij aan de macht. Politieke opposanten en religieuze en etnische groepen zoals sjiieten en Koerden worden onderdrukt en vervolgd. In de tachtiger jaren komen 180.000 Koerden om het leven door een anti-Koerdische terreurcampagne. Na de oorlog met Koeweit in 1991 komen de Koerden in opstand. Zij vestigen een eigen bestuur in het noorden van Irak.

    Amerikaanse inval maakt geen einde aan geweld

    In 2003 valt Amerika Irak binnen onder de vlag van de 'War on terror'. Saddam Hussein wordt afgezet en er komt een einde aan het bewind van de Ba’ath-partij, en daarmee ook aan de bevoorrechte positie van de soennitische Arabieren in Irak.

    Sektarisch geweld tussen soennieten en sjiieten

    In de nieuw gevormde regering vormen de sjiieten nu de meerderheid. Zij krijgen geen grip op de situatie. Er vallen maandelijks vele honderden doden in een “sektarische” oorlog tussen sjiieten en soennieten. In het noorden van Irak – onder Koerdisch zelfbestuur – blijft het relatief rustig. Wanneer in 2011 het Amerikaanse leger volgens afspraak Irak verlaat is de situatie nog verre van rustig.

  • Huidige situatie

    Meer aanslagen na vertrek Amerikaanse leger

    Na vertrek van het Amerikaanse leger neemt het aantal aanslagen toe. Ook lopen de politieke spanningen tussen soennitische en sjiitische partijen verder op.

    De veiligheidssituatie in Centraal- en Zuid-Irak is sinds eind april 2013 sterk verslechterd. In 2013 vielen er bijna 9.500 burgerdoden in Irak. In de eerste twee maanden van 2014 vielen er volgens voorlopige cijfers ruim 2.000 burgerdoden

    Alle Irakezen individueel beoordeeld

    Tot 22 november 2008 krijgen Irakezen uit Centraal- en Zuid-Irak als groep bescherming: er wordt een categoriaal beschermingsbeleid gevoerd. Sinds de beëindiging van dit beleid wordt de asielaanvraag van Irakezen die op deze grond een tijdelijke vergunning kregen herbeoordeeld. Nieuwe asielzoekers moeten aannemelijk maken dat zij individueel gevaar lopen.

    Speciale aandacht voor homoseksuelen, vrouwen en religieuze groepen

    Homoseksuelen uit Irak krijgen op grond van hun geaardheid een asielvergunning aangezien zij systematisch worden vervolgd. Verder zijn er in Centraal- en Zuid-Irak een aantal religieuze en etnische groepen en alleenstaande vrouwen als kwetsbare minderheidsgroep benoemd. Zij komen sneller voor een asielvergunning in aanmerking.

    VluchtelingenWerk: situatie in zeven provincies te gevaarlijk

    VluchtelingenWerk vindt dat in de zeven meest gewelddadige provincies (Bagdad, Diyala, Ninewa, Salahaddin, Anbar, Babil en Ta’mim) sprake is van een situatie waarbij iedereen door zijn enkele aanwezigheid gevaar loopt. Aan personen die uit die provincies komen moet een asielvergunning verstrekt worden.

    Een eventueel vestigingsalternatief in andere delen van Centraal-Irak is geen optie vanwege de onstabiele situatie. Eventuele vestiging in het Koerdische noorden moet per geval goed worden uitgezocht.

    De asielaanvragen van vluchtelingen uit de overige provincies van Irak moeten zeer zorgvuldig worden beoordeeld. Daarbij moeten de verschillende groepen die gevaar lopen extra aandacht krijgen.

  • Cijfers
    • In 2013 zoeken 1.094 Irakezen bescherming in Nederland.
    • In Nederland wonen 53.731 Irakezen, waarvan er 13.222 hier zijn geboren.
    • Halverwege 2013 zijn er wereldwijd 409.181 Iraakse vluchtelingen.
    • Irak telt halverwege 2013 993.188 binnenlandse ontheemden.

    Links met informatie over Irak

     

Deel dit met anderen